Κώστας Περδίκης: Ευχές

Κώστας Περδίκης: Ένατα γενέθλια

 Σήμερα συμπληρώνονται εννέα (9) χρόνια ζωής του Φανοστάτη.

Ευχαριστούμε τις φίλες και τους φίλους του!

Συνεχίζουμε...

IANOS: 7ος Διαγωνισμός Διηγήματος & Φωτογραφίας

 Θέμα: «Παρά θίν’ αλός»

 Ο IANOS, για έβδομη συνεχή χρονιά, διοργανώνει Διαγωνισμό Διηγήματος και Φωτογραφίας με θέμα, αυτή τη φορά, το «Παρά θίν’ αλός».

 Η ομηρική έκφραση παρά θίν’ αλός(Ιλιάδα, Α’, 326), σημαίνει στην ακρογιαλιά, στην παραλία (αλς=θάλασσα όπως φαίνεται από τη στεριά – θίνα=αμμουδιά, αμμόλοφος σε έρημο, άμμος στον βυθό της θάλασσας και, μεταφορικά, βάθος της καρδιάς).

Η ακρογιαλιά είναι τόπος και γίνεται χρόνος. Εδώ συμβασιλεύουν ο πλάγιος ήχος της μνήμης και ο ευθύς λόγος της σιωπής. «Τα μυστικά της θάλασσας ξεχνιούνται στ’ ακρογιάλια» (Γιώργος Σεφέρης).

Εδώ η θάλασσα ξέρει να κάνει τραγούδι τη μοναξιά και σε εποχές κυμάτων απλώνει ραγισμένα όνειρα για ταξίδια που δεν άρχισαν και χαράζει δυσανάγνωστα επίθετα καημών. Άλλωστε, ο πόνος ξεκινάει πάντα από τα ονόματα.

Στην ακρογιαλιά, με συντροφιά τα θαλασσοπούλια, στήνονται πρωινοί χοροί υπό τον ήχο του φλοίσβου στην άκρη των ανέμων και δειλινοί χοροί των ερωτευμένων  στη μέση της χαράς τους. Εδώ οι αγάπες παίζουν με τα χρώματα ανάμεσα στα βότσαλα και  αφήνουν τα σημάδια τους, που όσο παλιώνουν, τόσο βαθαίνουν.Εδώ, εντέλει, λύνονται τα αινίγματα της φαντασίας και δένονται οι μύθοι.

Παρά θίν’ αλός πλάθονται ελευθερίες και δοκιμάζονται αλήθειες. Λόγια της αρμύρας, εικόνες της σκουριάς και της αντάρας, μελτέμια που λυγίζουν τις λαχτάρες του Αυγούστου, μορφές σε ανοιχτά κοχύλια από ταξίδια που δεν τέλειωσαν…

Παρά θίν’ αλός ορίζονται ο χρόνος της σκέψης, που μετράει κέρδη και ζημίες, σωστά και λάθη, αγώνες και αγωνίες, και ο τόπος της καρδιάς που διατηρεί την τρυφερή περιέργεια συγκίνησης και ομορφιάς.

  Πρόκειται για μια δράση που δίνει κάθε χρόνο την ευκαιρία σε εκατοντάδες ανθρώπους να εκφραστούν, να γράψουν, να φωτογραφίσουν.

 Έναρξη Διαγωνισμών Παρασκευή 15 Μαρτίου και λήξη ΚΥΡΙΑΚΗ 26 ΜΑΪΟΥ 2024

 ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΣ ΔΙΗΓΗΜΑΤΟΣ

Πάρε μέρος στον διαγωνισμό διηγήματος με θέμα «Παρά θίν’ αλός»!

 Τα διηγήματα θα αξιολογήσει μία επιτροπή έμπειρων και καταξιωμένων λογοτεχνών.

 Επιτροπή:

• Ευτυχία Γιαννάκη – συγγραφέας
• Τέσυ Μπάιλα - συγγραφέας
• Κωνσταντίνος Μπούρας – ποιητής, κριτικός

 Δηλώσεις συμμετοχής:

Για να συμμετάσχεις στο διαγωνισμό απαιτείται:

• Ένα διήγημα έως 400 λέξεις σε αρχείο μορφής word.
  Ο τίτλος του αρχείου πρέπει να είναι της μορφής: επώνυμο_όνομα_τίτλος διηγήματος με λατινικούς χαρακτήρες (π.χ papadopoulos_nikos_titlos_diigimatos)

Στο ίδιο αρχείο, κάτω από το διήγημα, θα πρέπει να ακολουθεί ένα σύντομο βιογραφικό σημείωμα του συγγραφέα έως 100 λέξεις.

Κάθε συμμετέχων/ούσα στον Διαγωνισμό μπορεί να συμμετάσχει μια φορά στον Διαγωνισμό Διηγήματος και μια φορά στον Διαγωνισμό Φωτογραφίας.

 Ανακοίνωση νικητών:

Οι νικητές θα ανακοινωθούν το Φθινόπωρο του 2024 μέσω ειδικής εκδήλωσης.

 Βραβεία

• Το παμψηφεί άριστο διήγημα κερδίζει το βραβείο «Μάνος & Λιλή Ελευθερίου» που συνοδεύεται από το χρηματικό ποσό των χιλίων (1.000) ευρώ, δωρεά της Λιλής Ελευθερίου.
• To δεύτερο διήγημα θα κερδίσει μια δωρεάν συμμετοχή σε όποιο Σεμινάριο Δημιουργικής Γραφής του ΙΑΝΟΥ επιθυμεί (περιόδου Φθινόπωρο 2024).
• Τα 50 καλύτερα διηγήματα θα κυκλοφορήσουν σε μία ειδική συλλεκτική συλλογή διηγημάτων των Εκδόσεων IANOS.
• Τα 10 καλύτερα διηγήματα θα διαβαστούν τη βραδιά ανακοίνωσης των αποτελεσμάτων.

 ** Όλοι οι συμμετέχοντες στον διαγωνισμό διηγήματος δικαιούνται την έκπτωση που δικαιούνται οι φοιτητές, οι άνεργοι και οι παλιοί μας μαθητές στα φθινοπωρινά σεμινάρια του ΙΑΝΟΥ.

Οδυσσέας Ελύτης (1911-1996): Ο ελληνισμός επέτυχε ως γένος αλλ’ απέτυχε ως κράτος

 

Σε μια σπάνια συνέντευξη που έδωσε ο Οδυσσέας Ελύτης στον Ρένο Αποστολίδη στην Ἐφημερίδα Ἐλευθερία στις 15 Ιουνίου του 1958, τα λόγια του παραμένουν επίκαιρα.

Ζητεῖται ἡ γνώμη σας, κύριε Ἐλύτη, ἡἐντελῶς ἀνεπιφύλακτη καί ἀδέσμευτη, ἐπάνω σέ ὅ,τι θεωρεῖτε ὡς τήν πιό κεφαλαιώδη κακοδαιμονία τοῦ τόπου. Ἀπό τί κυρίως πάσχουμε καί τί πρωτίστως μᾶς λείπει; Ποιά θά ὀνομάζατε «πρώτη μάστιγα» τῆς νεοελληνικῆς ζωῆς;Ἀπό τί πάσχουμε κυρίως;

Θά σᾶς τό πῶ ἀμέσως: ἀπό μιά μόνιμο, πλήρη, καί κακοήθη ἀσυμφωνία μεταξύ τοῦ πνεύματος τῆς ἑκάστοτε ἡγεσίας μας καί τοῦ «ἤθους» πού χαρακτηρίζει τόν βαθύτερο ψυχικό πολιτισμό τοῦ ἑλληνικοῦ λαοῦ στό σύνολο του!

Ἄ! Ἀρχίσαμε!… Μόνιμος, πλήρης καί κακοήθης ἀσυμφωνία!…

Βεβαίως! Ἀλλ᾿ἀφῆστε με νά συνεχίσω. Αὐτή ἡ ασυμφωνία δέν εἶναι μιά συγκεκριμένη κακοδαιμονία, εἶναι, ὃμως, μιά αἰτία πού ἐξηγεῖ ὃλες τίς κακοδαιμονίες, μικρές καί μεγάλες, τοῦ τόπου αὐτοῦ. Ἀπό τήνἡμέρα πού ἔγινε ἡ Ἑλλάδα κράτος ἕως σήμερα, οἱ πολιτικές πράξεις, θά ἔλεγε κανένας, ὅτι σχεδιάζονται καί ἐκτελοῦνται ἐρήμην τῶν ἀντιλήψεων γιά τή ζωή, καί γενικότερα τῶν ἰδανικῶν πού εἶχε διαμορφώσει ὁ Ἑλληνισμός μέσα στήν ὑγιή κοινοτική του ὀργάνωση καί στήν παράδοση τῶν μεγάλων ἀγώνων γιά τήν άνεξαρτησία του. Ἡ φωνή  τοῦ  Μακρυγιάννη δέν ἔχει χάσει, οὔτε σήμερα ἀκόμη, τήνἐπικαιρότητά της. Σημειῶστε ὅτι δέν βλέπω τό πρόβλημα ἀπό τήν ἀποκλειστική κοινωνική του πλευρά, οὔτε κάνω δημοκοπία.

Δημοκοπία ἀσφαλῶς ὄχι. Πολιτική, ὅμως, ναί. Τό ἐντοπίζετε, δηλαδή, [τό πρόβλημα] κυρίως μέσα στόν χώρο τῆς πολιτικῆς – ἤ κάνω λάθος; Στό κέντρο μάλιστα τοῦ δικοῦ της χώρου. Ἐκεῖ μᾶς πάει τό πρόβλημα πού θέσατε, τῶν σχέσεων μεταξύ λαοῦ καί ἡγεσίας.

Μά ναί. Γιατί εἶναι βασικό. Εἶναι πρῶτο… κι ἄς εἶμαι ποιητής, ἐγώ πού τό λέω, μακριά πάντα ἀπό τήν «πολιτική». Κοιτάξτε: ὁ λαός αὐτός κατά κανόνα ἐκλέγει τήν ἡγεσία του. Καί ὅμως, ὅταν αὐτή ἀναλάβει τήν εὐθύνη τῆς ἐξουσίας –εἴτε τήν ἀριστοκρατία ἐκπροσωπεῖ εἴτε τήν ἀστική τάξη εἴτε τό προλεταριάτο–, κατά ἕναν μυστηριώδη τρόπο ἀποξενώνεται ἀπό τή βάση πού τήν ἀνέδειξε, καί ἐνεργεῖ σάν νά βρισκόταν στό Τέξας ἤ στό Οὐζμπεκιστάν!

Στό Τέξας καί στό Οὐζμπεκιστάν; Ποιητικές χῶρες!… Ἤ μήπως θέλετε νά πεῖτε: «Σάν νά βρισκόταν στή χώρα τοῦ ἑκάστοτε ρυθμιστικοῦ ‘‘ξένου παράγοντος’’; Τοῦ ἑκάστοτε… ‘‘προστάτου’’ μας;» Μήπως ἐκεῖ ἀκριβῶς ἔγκειται τό κακό;

Τό εἶπα μέ τρόπο, ἀλλά βλέπω ὅτι τό θέλετε γυμνό. Καί δέν ἔχω ἀντίρρηση νά τό ξαναπῶ φανερά, καί πιό ἔντονα: ἕνας ἀπό τούς κυριότερους παράγοντες τῶν «παρεκκλίσεων» τῆς ἡγεσίας ἀπό τό ἦθος τοῦ λαοῦμας, εἶναι ἡ ἐκ τοῦ ἀφανοῦς καί ἐκ τῶν ἔξω «προστατευτική» κατεύθυνση. Ἀποτέλεσμα καί αὐτό τῆς ἀπώλειας τοῦ ἕρματος, τῆς «παράδοσης». Ἀντιλαμβάνομαι ὅτι στήν ἐποχή μας ἡἀλληλεξάρτηση τῶν ἐθνοτήτων εἶναι τόση, πού ἡ πολιτική δέν μπορεῖ ν᾿ἀγνοήσει, ὥς ἕναν βαθμό, αὐτό πού θά λέγαμε «γενικότερη σκοπιμότητα». Ὅμως, ὑπάρχει τεράστια διαφορά ἀνάμεσα στήν «προσαρμοστική πολιτική» καί στή δουλοπρέπεια! Αὐτό εἶναι τό πιό εὐαίσθητο σημεῖο τοῦ ἑλληνικοῦ λαοῦ, «τό τιμιώτατόν του»! Καί αὐτό τοῦ καταπατοῦν συνεχῶς, κατά τόν ἐξοργιστικότερο τρόπο, οἱ ἐκπρόσωποί του στήν ἐπίσημη διεθνῆ σκηνή!

Κι ὁ «ἐπίσημος» ὅρος τῆς δουλοπρέπειας αὐτῆς, κύριε Ἐλύτη; Μήπως εἶναι ὑποκριτικότερος ἀπ᾿  τό «προσαρμοστική πολιτική»; Ἐξοργιστικότερος;

Δέν μ᾿ἐνδιαφέρει ὁ ἐπίσημος ὅρος τῆς δουλοπρέπειας. Μ᾿ἐνδιαφέρει ἡ οὐσία. Κι ἐκεῖνο πού ξέρω εἶναι ὅτι μ᾿ αὐτά καί μ’ αὐτά ἐφτάσαμε σέ κάτι πού θά μοῦ ἐπιτρέψετε νά ὀνομάσω «ψευδοφάνεια». Ἔχουμε, δηλαδή, τήν τάση νά παρουσιαζόμαστε διαρκῶς διαφορετικοί απ’ ὅ,τι πραγματικά εἴμαστε. Καί δέν ὑπάρχει ἀσφαλέστερος δρόμος πρός τήν ἀποτυχία, εἴτε σάν ἄτομο σταδιοδρομεῖς εἴτε σάν σύνολο, ἀπό τήν ἔλλειψη τῆς γνησιότητας. Τό κακό πάει πολύ μακριά. Ὅλα τά διοικητικά μας συστήματα, οἱ κοινωνικοί μας θεσμοί, τά ἐκπαιδευτικά μας προγράμματα, ἀρχῆς γενομένης ἀπό τούς Βαυαρούς, πάρθηκαν μέ προχειρότατο τρόπο ἀπό ἔξω, καί κόπηκαν καί ράφτηκαν ὅπως ὅπως ἐπάνω σ᾿ἕνα σῶμα μέ ἄλλες διαστάσεις καί ἄλλους ὅρους ἀναπνοῆς. 

Ὥστε, λοιπόν, ζητᾶτε «δικούς μας ὅρους ἀναπνοῆς»!

Ναί. Καί δέν πρόκειται βέβαια γιά «προγονοπληξία». Τά λέω, ἄλλωστε, αὐτά ἐγώ πού, σ᾿ἕναν τομέα ὅπως ὁ δικός μου, κήρυξα μέ φανατισμό τήν ἀνάγκη τῆς ἐπικοινωνίας μας μέ τό διεθνές πνεῦμα, καί πού σήμερα μέ ἐμπιστοσύνη ἀποβλέπω στή διαμόρφωση ἑνός ἑνιαίου εύρωπαϊκοῦ σχήματος, ὅπου νά ἔχει τή θέση της ἡἙλλάδα. Μέ τή διαφορά ὅτι ὁ μηχανισμός τῆς ἀφομοιώσεως τῶν στοιχείων τῆς προόδου πρέπει νά λειτουργεῖ σωστά, καί νά βασίζεται σέ μιά γερή καί φυσιολογικά ἀναπτυγμένη παιδεία. Ἐνῶ σ’ἐμᾶς, ὄχι μόνον δέν λειτουργεῖ σωστά, ἀλλά δέν ὑπάρχει κἄν ὁ μηχανισμός αὐτός γιά νά λειτουργήσει! Καί μέ τή διαφορά ἀκόμη ὅτι, ἐκτός ἀπό ἐλάχιστες ἐξαιρέσεις, ἡ ἡγετική μας τάξη, στό κεφάλαιο τῆς ἑλληνικῆς παιδείας, ἔχει μαῦρα μεσάνυχτα! Κοιτάξετε μέ προσοχή τά ἔντυπα πού εκδίδει ἡ ἴδια, ἤ πού προτιμᾶ νά διαβάζει, τά διαμερίσματα ὅπου κατοικεῖ, τίς διασκεδάσεις πού κάνει, τή στάση της ἀπέναντι στή ζωή. Οὔτε μιά σταγόνα γνησιότητας! Πῶς θέλετε, λοιπόν, ν᾿ἀναθρέψει σωστά τή νέα γενιά;  Ἀπό τά πρῶτα διαβάσματα πού θά κάνει ἕνα παιδί ὥς τά διάφορα στοιχεῖα πού θά συναντήσει στό καθημερινό του περιβάλλον, καί πού θά διαμορφώσουν τό γοῦστο του, μιά συνεχής καί άδιάκοπη πλαστογραφία καί τίποτε ἄλλο! Θά μοῦ πεῖτε: εἶσαι λογοτέχνης, καλαμαράς, καί βλέπεις τά πράγματα ἀπό τή μεριά πού σέ πονᾶνε. Ὄχι, καθόλου! Καί νά μοῦ έπιτρέψετε νά ἐπιμείνω. Ὅλα τά ἄλλα κακά πού θά μποροῦσα νά καταγγείλω –ἡ ἔλλειψη οὐσιαστικῆς ἀποκεντρώσεως καί αὐτοδιοικήσεως, ἡ ἔλλειψη προγραμματισμοῦ γιά τήν πλουτοπαραγωγική ἀνάπτυξη τῆς χώρας, ἀκόμη καί ὁ τρόπος μέ τόν ὁποῖο ἀσκεῖται ἡἐξωτερική μας πολιτική– εἶναι ζητήματα βαθύτερης ἑλληνικῆς παιδείας! Ἀπό τήν ἄποψη ὅτι μόνον αυτή μπορεῖ νά προικίσει ἕναν ἡγέτη μέ τήν ἀπαραίτητη εὐαισθησία πού χρειάζεται γιά νά ἐνστερνιστεῖ, καί ἀντιστοίχως νά ἀποδώσει, τό ἦθος τοῦ λαοῦ. Γιατί αὐτός ὁ λαός, πού τήν ἔννοιά του τήν ἔχουμε παραμορφώσει σέ σημεῖο νά μήν τήν ἀναγνωρίζουμε, αὐτός ἔχει φτιάξει ὅ,τι καλό ὑπάρχει – ἄν ὑπάρχει κάτι καλό σ᾿ αὐτόν τόν τόπο! Καί αὐτός, στίς ὧρες τοῦ κινδύνου, καί στό πεῖσμα τῆς συστηματικῆς ἡττοπαθείας τῶν ἀρχηγῶν του, αἴρεται, χάρη σ᾿ἕναν ἀόρατο, εὐλογημένο μηχανισμό, στά ὕψη πού ἀπαιτεῖ τό θαῦμα! Ὅσο, λοιπόν, καί ἄν εἶναι λυπηρό, πρέπει νά τό πῶ: ὁ Ἑλληνισμός, γιά τήν ὥρα τουλάχιστον, ἐπέτυχε ὡς γένος, ἀλλ᾿ἀπέτυχε ὡς κράτος! Καί παρακαλῶ νύχτα μέρα τόν Θεό, καί τό μέλλον, νά μέ διαψεύσουν.

Πρίν κλείσομε, κύριε Ἐλύτη, τη συνέντευξη, κάτι πού ἐθίξατε στήν ἀρχή, τό τῆς παλαιᾶς ὑγιοῦς κοινοτικῆς ὀργανώσεως τοῦ λαοῦ μας, πού ἔχει χαθεῖ πιά, πῶς νομίζετε ὅτι θά μποροῦσε ν’ἀναβιώσει;

«Αν κατεβάλλετο προσπάθεια», πρός ποιά κατεύθυνση;
Σέ μιάν ἀναβίωση αὐθεντική δέν εἶναι δυνατόν πιά νά ἐλπίζουμε – ἀλίμονο! Ἑκατόν τριάντα καί πλέον ἔτη ἀχρησίας εἶναι ἀρκετά γιά ν᾿ ἀτροφήσουν ἀκόμη καί οἱ πιό ζωντανοί θεσμοί. Ὡστόσο, ὑπάρχει τρόπος νά πλησιάσουμε, μέ σωφροσύνη καί μελέτη, στή λύση τοῦ προβλήματος, καί αὐτό σαφώς πρός τήν πλευρά τῆς αὐτοδιοικήσεως, μέ τήν πιό αὐστηρή της ἔννοια.Δέν εἶμαι ἀρμόδιος βέβαια νά σᾶς προτείνω σχέδια. Θά ἤθελα μόνο νά κάνω δύο παρατηρήσεις: ἡ μία εἶναι ὅτι κάθε ἀπόπειρα πρός τήν κατεύθυνση αὐτή θά πρέπει νά βασιστεῖ στή φυσική καί ἱστορική διαίρεση τῆς χώρας σέ μεγάλα διαμερίσματα, πού εἶναι μιά πραγματικότητα δοσμένη, καί ὄχι στή θεωρητική τῆς γεωοικονομίας, ὅπως ἄκουσα νά ὑποστηρίζεται ἀπό πολλούς. Θά εἶναι μεγάλο σφάλμα νά παραγνωριστοῦν οἱ ψυχολογικοί παράγοντες, ἀπό τούς ὁποίους πολλές φορές ἐξαρτᾶται τό μεγαλύτερο μέρος της ἐπιτυχίας. Ἡ ἄλλη παρατήρηση εἶναι ὅτι τά μεγάλα αὐτά διαμερίσματα (μέσα στά ἑλληνικά μέτρα πάντοτε) θά πρέπει νά ὑποδιαιρεθοῦν σέ πολλές μικρές μονάδες, στενότερες καί ἀπό τήν ἐπαρχία, μέ ἀρχές δικές τους καί μέ τή δυνατότητα γιά κοινοπραξίες, προπάντων σέ ὅ,τι ἀφορᾶ τή γεωργία. Γιατί ὁ πρῶτος ἀντικειμενικός σκοπός εἶναι νά λυτρωθεῖ ὁ πολίτης ἀπό τό «ταμπού» τῆς ἐξουσίας! Καί θά λυτρωθεῖ μόνον ἄν ἔχει τρόπο νά παρακολουθεῖ ἀπό κοντά ποῦ καί πῶς ἀξιοποιοῦνται οἱ θυσίες του, οἰκονομικές καί ἄλλες, πού σήμερα καταβροχθίζονται ἀπό ἕνα μακρινό καί ἀόρατο Φάντασμα.

Πηγή:  theinsider.gr/

Wes Anderson (1969): Συμβουλές σε επίδοξο συγγραφέα

Πρέπει να έχεις ζωηρή φαντασία.

Πρέπει να γράφεις καλά, δηλαδή να μπορείς να ζωντανέψεις μια σκηνή στο μυαλό του αναγνώστη. Αυτό δεν το καταφέρνουν όλοι. Είναι χάρισμα, είτε το έχεις, είτε όχι.

Πρέπει να έχεις αντοχή, με άλλα λόγια πρέπει να μπορείς να επιμένεις και να μην εγκαταλείπεις ποτέ. Ώρα με την ώρα, μέρα, με τη μέρα, βδομάδα με τη βδομάδα, μήνα με τον μήνα, χρόνο με τον χρόνο, ξανά και ξανά.

Πρέπει να είσαι τελειοθήρας. Να μην ικανοποιείσαι ποτέ με αυτό που έγραψες, παρά μόνο αν το γράψεις ξανά και ξανά, κάνοντάς το όσο πιο καλό γίνεται.

Πρέπει να έχεις αυτοπειθαρχία. Δουλεύεις μόνος σου, δεν έχεις εργοδότη. Κανείς δεν θα σε απολύσει αν δεν πας για δουλειά, ούτε θα σε ελέγξει αν αρχίσεις να τεμπελιάζεις.

Πρέπει να έχεις καλή αίσθηση του χιούμορ. Δεν είναι απαραίτητη όταν γράφεις για ενήλικες, για τα παιδιά όμως είναι καίρια.

Τέλος

Πρέπει να διαθέτεις ταπεινότητα. Όποιος θεωρεί το έργο του σπουδαίο θα τα βρει μπαστούνια…

 

Από την ταινία του  Wes Anderson ''The Wonderful Story Of Henry Sugar and Three More'' (2024).

Βασίλης Βασιλικός (1933-2023): Για τον Αντώνη Σαμαράκη

 

« Τα χέρια δώσ ’ μου/ να κάψουμε τα σύνορα του κόσμου»

Η νομενκλατούρα της κουλτούρας, εκείνο το κύκλωμα των κριτικών, που υπήρχε ανέκαθεν, υπάρχει τώρα και θα υπάρχει πάντα, και που αποτελείται από καλοπροαίρετους και κακοπροαίρετους ανθρώπους οι οποίοι φτιάχνουν μεταξύ τους αρμούς της κριτικής αποτίμησης ενός έργου τέχνης, είτε είναι αυτό εικαστικό, κινηματογραφικό, είτε λογοτεχνικό, θεατρικό και ό, τι άλλο ανήκει στον χώρο της πνευματικής δημιουργίας, αποτελείται από μία τάξη για τον εαυτό της ανθρώπων που αποφαίνονται με τη σφραγίδα ενός Πάπα για κάθε καινούργιο έργο ενός δημιουργού. 

Αυτή η νομενκλατούρα δεν έκανε δεκτά στους κόλπους της τα βιβλία του Αντώνη Σαμαράκη. Μπορεί να γράφτηκαν μερικές κριτικές, που μπορεί να ήταν και ενθουσιαστικές, ωστόσο, στο σύνολό της, όπως το έζησα εγώ, ο Σαμαράκης θεωρούνταν ήσσονος σημασίας πεζογράφος. Κι ενώ το έργο του είχε αγγίξει ένα ευρύτατο κοινό, ελληνικό και ξένο, παρ ’ όλα αυτά, η νομενκλατούρα αρνιόταν να του αναγνωρίσει το πολυδιαβασμένο και πολυμεταφρασμένο έργο του. Το λέω αυτό και εξ ιδίας πείρας, αλλά για μένα το χρεώνω στα πολλαπλά και αδιαβάθμητα βιβλία που έχω γράψει, ενώ ο Αντώνης δεν ήταν από τους πολυγραφότατους συγγραφείς. Και μπορεί να αδιαφορούσε για τη στάση της νομενκλατούρας αυτής, αλλά νομίζω ότι κατά βάθος θα τον πλήγωνε. 

Όσο πιο δύστροπος και ιδιότυπος είναι ένας συγγραφέας ή ποιητής, τόσο η νομενκλατούρα τον αγκαλιάζει. Της προσφέρεται σαν είδος που της δίνει την ευκαιρία να πρωτοτυπήσει και η ίδια αναφερόμενη σε ξένους θεωρητικούς των τεχνών. Δυστυχώς γι ’ αυτούς, ο Σαμαράκης είναι δύο πράγματα ταυτοχρόνως και μόνο: λιτός στη γραφή, τηλεγραφικός στις προτάσεις, αντιλογοτεχνικός όσο γίνεται στις περιγραφές τόπων, καιρικών συνθηκών, ηλίου και φεγγαριού. Η ραχοκοκαλιά των βιβλίων του έχει πάντα έναν και μόνο σταθερό πυρήνα: τον άνθρωπο. Ο άνθρωπος τον αφορά, σε όλες τις εκδοχές του. Κυρίως ο άνθρωπος που υποφέρει. Ο νέος άνθρωπος που δεν έχει ακόμη συμβιβαστεί. Που παλεύει για μια θέση στον ήλιο, χωρίς πυξίδα για να τον πλησιάσει. Αυτό το απέδειξε έμπρακτα σε όλη τη ζωή του. Όπου συναντούσε ανθρώπινη πληγή, έτρεχε να τη γιατρέψει. Οι νέοι τον λάτρευαν. Παντού σε κάθε αίτημά τους. 

Αυτό τελικά είχε ως αποτέλεσμα να γίνει ο Έλληνας εκπρόσωπος της παγκόσμιας Unicef και ο δημιουργός από μόνος του της «Βουλής των Εφήβων». Τον έζησα ως άνθρωπο από πολύ κοντά. Από τα πρώτα μας βιβλία (1953-1954). Κολλήσαμε. Είχε ένα μυαλό περιστροφικό και μια ανεξάντλητη χαρά να δίνει, να δίνεται χωρίς κανένα αντάλλαγμα. Μια φορά, που διάβασε σε μια γαλλική εφημερίδα για έναν νέο άνθρωπο που απέτυχε να αυτοκτονήσει, έτρεξε στην πόλη του, στη Γαλλία, να τον βρει. Μιαν άλλη φορά που με επισκέφθηκε στη Θεσσαλονίκη και του γνώρισα τον νεοαφιχθέντα εκεί φίλο μου Άγγελο Δεληβοριά, όταν είδε πού έμενε, σε ένα γιαπί ημιτελές που έκτιζε ο πατέρας του, έτρεξε του πήρε καρέκλες, τραπέζι και μια λάμπα για να μπορεί να διαβάζει τη νύχτα. Όμως, το δώρο αυτό του γύρισε μπούμερανγκ: ανησυχούσε από την Αθήνα, όπου είχε επιστρέψει, μήπως ο Άγγελος έπαθε καμιά ηλεκτροπληξία, καθώς η λάμπα δεν είχε γείωση. Κι έπαιρνε εμένα στο τηλέφωνο για να τον καθησυχάσω. 

Ο Αντώνης ήταν σκέτη «ψυχούλα». Και η ψυχούλα αυτή βρήκε στον δρόμο της την ωραία Ελένη. Κι εκεί φρονίμεψε, χωρίς ν’ αλλάξει χαρακτήρα. Ο πάντα ανήσυχος, δεν ησύχασε αλλά γιάτρεψε την ανησυχία του (που την ανέπτυξε τόσο δυνατά στο Σήμα κινδύνου), με το επόμενο βιβλίο του, τη συλλογή διηγημάτων Αρνούμαι. Σε αυτό, ο απελπισμένος ήρωας του ομώνυμου διηγήματος, ενώ πάει να πέσει από τη γέφυρα, πέφτει στο ποτάμι για να σώσει έναν άγνωστο συνάνθρωπό του που πνίγεται.

 Και μόλις το 2008 είχαμε την τύχη να γνωρίσουμε, μαζί με τον γεννημένο πεζογράφο, και τον ποιητή που όλοι ξέραμε ότι υπήρξε, αλλά δεν είχαμε διαβάσει τα ποιήματά του. Εγώ όμως ήξερα ένα από τότε που πρωτογνωριστήκαμε και κράτησα μια ολόκληρη ζωή τον τελευταίο του στίχο: «Τα χέρια δώσ ’ μου να κάψουμε τα σύνορα του κόσμου».

 2 Μαρτίου 2020

Μάνος Χατζιδάκις (1925-1994): Κάλαντα

 

ΧΑΤΖΙΔΑΚΙΑΣ

 

Καλήν εσπέραν άρχοντες κι αν είναι ορισμός σας

του Χατζιδάκι βάσανα θα πω στ' αρχοντικό σας.

Με του Μαγιού τις ευωδιές του φθινοπώρου τ' άνθη

γεννήθηκε, μεγάλωσε και σπούδασε στην Ξάνθη.

Η μάνα του Πολίτισσα, ο κύρης του απ' την Κρήτη,

τον Καζαμία διάβαζε και τον Ονειροκρίτη.

Από μικρός τα γράμματα του φέρναν αηδία

τη μουσική αγάπησε μα όχι τα ωδεία.

Κι αντί να φύγει σ' άλλη γη να πάει σ' άλλα κράτη

την Αττική προτίμησε και τ' όμορφο Παγκράτι.

Κι αντί σαν όλα τα παιδιά να βγει κι αυτός στο πάρκο

τους οικοδόμους άκουγε που τραγουδούσαν Μάρκο.

Καλήν εσπέραν άρχοντες κι ακούστε παρακάτω

πώς άλλοι βγαίνουν στον αφρό κι άλλοι κολλάν στον πάτο.

Με τα χειρόγραφα σωρό τις μελωδίες μάτσο

βρήκε έναν τύπο βλοσυρό που τον ελέγαν Γκάτσο.

Κάτσανε κάτω και μαζί πολλά τραγούδια γράψαν

που τα πουλιά σωπάσανε κι όλα τ' αηδόνια πάψαν.

Καλήν εσπέραν άρχοντες!

Κώστας Περδίκης: Ο Πολιούχος μας

 

Χρόνια και χρόνια τώρα στέκεται εκεί, στο ψηλότερο σημείο της πόλης μας, φύλακας και προστάτης μας,  εποπτεύοντας ολόγυρα.

Το πρωί αντικρίζει τον ήλιο να βγαίνει από τη Βουνούκα και το βασίλεμα να βουτάει στο πέλαγος.

Καμαρώνει τον εύφορο κάμπο μας, που απλώνεται μπροστά του, από τον Λαπίθα και τη λίμνα μέχρι τα βουνά της Αρκαδιάς.

Έχει την έγνοια όλων μας, είτε ζούμε κοντά του, είτε μακριά, στα πέρατα του κόσμου.

Βλέπει τον μόχθο και την προκοπή μας, τις καλοσύνες και τις κακίες μας, τις χαρές και τις λύπες μας.

Πρόθυμος πάντα να δώσει συγχώρεση, σ’ όποιον του τη ζητήσει.

Αγάλλεται με το κλάμα ενός παιδιού, που γεννιέται και θλίβεται όταν η καμπάνα του σημαίνει πένθιμα για ένα φευγιό.

Είναι ο δικός μας Άγιος, ο Πολιούχος μας.

Ο Άγιος Σπυρίδωνας.

Από μας δεν ζητάει πολλά.

Του αρκεί να βλέπει την αγάπη να περισσεύει αναμετάξυ μας και κάθε 12 του Δεκέμβρη να μη λησμονάμε τη γιορτή του.

Στη χάρη του λοιπόν, σήμερα, ας ανάψουμε όλοι μας ένα κεράκι και οι νοικοκυρές μας ας στρώσουν, μπροστά από το σπιτικό τους, το πιο όμορφο ανδρομίδι τους, για να περάσει πάνω του η στολισμένη εικόνα του, κατά την περιφορά της…

Κώστας Περδίκης: Όγδοα γενέθλια

 Σήμερα συμπληρώνονται οκτώ (8) χρόνια ζωής του Φανοστάτη.

Ευχαριστούμε τις φίλες και τους φίλους του!

Συνεχίζουμε...

Κώστας Περδίκης: Παρωνύμια ( παρανόμια, παρατσούκλια) του τόπου μας

 

(Διορθωμένος και συμπληρωμένος κατάλογος) 

Α

Άγριος

Αδαμάκος

Αλαπάκης

Αλμπάνης

Άντζας

Αλούπης

Αμαρτίας

Ασπρούλης

Β

Βαθρακοίλας

Βάκης

Βαρελάς

Βελής

Βλάχος

Βίτος

Βουρλιάς

Γ

Γαλάνης

Γάλλος

Γατζούνης

Γιαγκούλας

Γιατράκος

Γίδας

Γιώργαρος

Γκάκστερ

Γκαρίλος

Γκέκας

Γκουτζαβός

Γκούφης

Γλόμπος

Γλου

Γραφάκος

Γυαλάκιας

Γυφτοβασιλάκης

Γύφτος

Δ

Δημητρίκας

Δόλιος

Ζ

Ζαγκλακάς

Ζυγούρης

Κ

Καβαλάρης

Καδρόνας

Καλατζής

Καλόγερος

Καλύβας

Κανατάς

Καντιλιέρης

Καραβίδας

Καραμπαμπάμ

Κάρκαλης

Καρκαλέτσος

Καρούτας

Καρτινός

Καρράς

Κασόλος

Καφίρας

Καψόκωλας

Καλαμπάκας

Καπαρός

Καπελής                              

Κατσάκος

Κατσακούρης

Κατσικοφονιάς

Κατσιφώλης

Κατσούλας

Καραπιπέρης

Κάρτας

Καρτινός

Κατσακλής

Κλίγκος

Κόκκινος

Κοκοβιός

Κοκόσης

Κολοκύθης

Κομάν

Κοντύλης

Κόρδας

Κορδελής

Κορδόγιαννης

Κορέλας

Κοροκοκιός

Κότσαλος

Κοτσάφτης

Κρούσιας

Κουγιούφας

Κούκιος

Κούκλινος

Κουκουβάγιας

Κούλης

Κούνος

Κουτσόγιαννης

Κουτοκανέλλος

Κουτσουνέλος

Κουτσοχρήστος

Κουφαηδόνης

Κουφός

Κοψοχείλης

Κρανίτης

Κρεμύδας

Κύκλωπας

Κωλαράς

Κωλοπιλάλας

Κωστάρας

Κωτσαρέλος

Λ

Λαράς

Λέου

Λιγδής                                  

 Λιμάς

Λουκουματζού

Λουμπούσκης

Μ

Μάγος

Μαγιός

Μάλιος

Μαμούτης

 Μανέτας

Μαρκεζίνης

Μασόνος

Ματζαβίνας

Ματσούκας

Μελισσοκόμος

Μερεκεκές

Μητσαράς

Μιτσινάς

Μουγκός

 Μούκας

 Μουλιάρας

Μούργος

Μουρούζενα

Μουρτζοβασίλω

Μούρτζος

Μούστος

Μουτράς

Μουτσούλας

Μπαγλάνης

Μπακαντώνης

Μπάκας

Μπάκουλας

Μπαλασκάς

Μπαμίτσας

Μπαρέλας

Μπαρζελάς

Μπάτσινας

Μπελοχόνιας

Μπελέκας

Μπεμπέκα

Μπενέτος

Μπήκας

Μπίζας

Μπίκιος

Μπιλιλής

Μπιτζήλας

Μπλαμ

Μπόγρης

Μπόμπιρας

Μπότης

Μπουγάς

Μπουζιώτης

Μπούρης

Μπρίκης

Ν

Νέγκας

Νεροχύτης

Νικάκης

Νικολούλιας

Νινής

Νούρος                             

Νταβέλης

Ντάλας

Νταλεφώτης

Νταντούλας

Ντίντας

Ντόντος

Ντούντουνας

Ντούτσος

Ντουφεκάς

Νύσιος

Ξ

Ξιφαράς

Ξιφέας

Ξυδιάς

Ξυμυτούλιας

Ξύστρας

Π

Παγάνης

Παπάκης

Πατάκης

Πατέρας

Πατσαβούρας

Πατσέτας

Πατσολιάς

Πατσούρης

Παχής

Πίπας

Πλιάκος

Ποντίκας

Πούλιας

Πράπας

Πυτούρης

Ρ

Ρέγγος

Ρέπας

Ρόκας

Σ

Σαμπρής

Σαρδελόγιαννης

Σαμάρας

Σγαρτσής

Σελέτος

Σκαπέτας

Σκέτζος

Σκούνα

Σκουράτζος

Σκουριάς

Σκουριασμένος

Σκουτζούρης

Σκορδοβραγιάς

Σμαίλακας

Σούκος

Σουλίμης

Σούφης

Σπαής

Σπόρος

Σπυρολιάς

Σταβάρας

Σταθούλης

Σφήκας

Τ

Τασιός

Τεμπούλης

Τζαχιώτης

Τζίμης

Τομαράς

Τούντας

Τραγουλός

Τσαβλής

Τσαγκάρης

Τσάκαλος

Τσαλδάρης

Τσάος

Τσαπαρίκος

Τσαφούλας

Τσέλιος

Τσέχος

Τσιγαρίδας

Τσιγκάρης

Τσιπάς

Τσίτας

Τσορέλας

Τσουρούλιας

Τσούρας

Φ

Φαναράς

Φιλοσόφ

Φράγκος

Φυσαέρης

Χ

Χαλής

Χάπας

Χατζηανέστης

Χέζας

Χελώγιαννης

Χειλάς

Ψ

Ψούλης

Ψόφιος  

 

 

Υ.Γ.

Θέλω να εκφράσω τις ευχαριστίες μου σε όλους τους συμπολίτες μου, που με τη βοήθειά τους, συνετέλεσαν στο να διορθωθεί και να συμπληρωθεί, κατά το δυνατόν, ο αρχικός κατάλογος με τα παρατσούκλια του τόπου μας.

Ήδη, ο παρών κατάλογος ξεπέρασε τα τριακόσια (300).

Απομένει βέβαια μια άλλη ενδιαφέρουσα, αλλά και δύσκολη εργασία, εκείνη που θα εξηγεί και θα δικαιολογεί τη σημασία, αλλά και το πώς προέκυψε το κάθε παρατσούκλι… 

Κώστας Περδίκης:

 

Παρωνύμια ( παρανόμια,  παρατσούκλια)

του τόπου μας

Α

Άγριος

Αδαμάκος

Αλαπάκης

Αλμπάνης

Β

Βαρελάς

Βλάχος

Βίτος

Γ

Γαλάνης

Γατζούνης

Γεραμούτσος

Γιατράκος

Γίδας

Γιώργαρος

Γκαρίλος

Γλόμπος

Γυαλάκιας

Γυφτοβασιλάκης

Γύφτος

Ζ

Ζαγκλακάς

 

Κ

Καβαλάρης

Καδρόνας

Καλατζής

Καλόγερος

Καλύβας

Καρδαράς

Κάρκαλης

Καρούτας

Καρτινός

Καρράς

Κασόλος

Καφίρας

Καψόκωλας

Καλαμπάκας

Καπαρός

Καπελής                              

Κατσάκος

Κατσακούρης

 Καραπιπέρης

Κάρτας

Καρτινός

Κατσακλής

Κλίγκος

Κόκκινος

Κολοκύθης

Κοντύλης

Κορδελής

Κορέλας

Κοροκοκιός

Κότσαλος

Κοτσάφτης

Κουγιούφας

Κούκιος

Κούκλινος

Κούλης

Κουτσουνέλος

Κουφαηδόνης

Κουφός

Κοψοχείλης

Κύκλωπας

Κρανίτης

Κρεμύδας

Κωλαράς

Κωστάρας

Κωτσαρέλος

Λ

Λαράς                                  

 Λιμάς

Λουμπούσκης

Λουριδάς

Μ

Μαγιός

Μάλιος

 Μανέτας

Μαρκεζίνης

Μερεκεκές

Μιτσινάς

 Μούκας

 Μουλιάρας

Μουρτζοβασίλω

Μούρτζος

Μούστος

Μουτράς

Μουτσούλας

Μπαγλάνης

Μπάκουλας

Μπαλασκάς

Μπαμίτσας

Μπαρέλας

Μπάτσινας

Μπελέκας

Μπήκας

Μπίζας

Μπόγρης

Μπότης

Μπούρης

Μπρίκης

Ν

Νέγκας

Νικολούλιας

Νινής

Νούρος                             

Νταβέλης

Ντάλας

Νταντούλας

Ντίντας

Ντούντουνας

Ξ

Ξακουζάς

Ξυδιάς

Π

Παπάκης

Πατέρας

Πατσαβούρας

Πατσέτας

Πατσολιάς

Παχής

Πλιάκος

Ποντίκας

Πούλιας

Πυτούρης

Ρ

Ρέπας

Ρόκας

Σ

Σαμπρής

Σαρδελόγιαννης

Σαμάρας

Σγαρτσής

Σελέτος

Σκέτζος

Σκούνα

Σκουράτζος

Σκουριάς

Σκουτζούρης

Σκορδοβαγιάς

Σμαίλακας

Σπόρος

Σπυρολιάς

Σταθούλης

Σφήκας

Τ

Τεμπούλης

Τζαχιώτης

Τομαράς

Τσαβλής

Τσαγκάρης

Τσάκαλος

Τσαλδάρης

Τσάος

Τσαπαρίκος

Τσαφούλας

Τσιγαρίδας

Τσιγκάρης

Τσιπάς

Τσίτας

Τσόπελας

Τσορέλας

Τσούρας

Φ

Φαναράς

Φιλοσόφ

Φυσαέρης

Χ

Χαλής

Χατζηανέστης

Χέζας

Ψ

Ψούλης

Ψόφιος                          

 

*Ευπρόσδεκτη η συνδρομή των φίλων κα με άλλα παρατσούκλια, για την συμπλήρωση του καταλόγου.

Φρέντυ Γερμανός (1934-1999:

Περιοδικό ''Εικόνες'' του 1966 

 

Η λίμνη της Αγουλινίτσας:

 Το κυνήγι της Μπάλτζας ή Μπάλιζας ή Φαλαρίδας

   

Το κυνήγι της μπάλιζας ή φαλαρίδας το οποίο γινότανε στο μεγάλο κανάλι της Αγουλινίτσας τον μήνα Νοέμβριο του κάθε έτους και συγκέντρωνε κυνηγούς από πολλά μέρη, ήταν ξακουστό σε όλη τη Ελλάδα.

Το κυνήγι της μπάλιζας τότε διέπετο από άγραφους νόμους και κανόνες, που τηρούνταν σχολαστικά. Αίφνης, πριν από την πρώτη Κυριακή του Νοεμβρίου απαγορευόταν να πέσει έστω και μία τουφεκιά στις χιλιάδες μπάλιζες. Την πρώτη Κυριακή όμως, ως δια συνθήματος, έπαιρνε μία πανηγυρική όψη όλη η παραλίμνια περιοχή και μαζευόντουσαν εκατοντάδες μονόξυλα, απ’ όλα τα γύρω χωριουδάκια, κυνηγοί από τον Πύργο, την Πάτρα, την Καλαμάτα, που είχαν φροντίσει να νοικιάσουν μονόξυλα με τον σκουντηχτή τους, τον άνθρωπο που με ένα μακρύ κοντάρι, το σταλίκι, το έσπρωχνε.

Τα περισσότερα μονόξυλα είχαν δύο άτομα, τον κυνηγό και στον σκουντηχτή. Πολύ λίγα είχαν ένα που ήταν και κυνηγός και σκουντηχτής και ήταν αρκετά μικρότερα. Όλος λοιπόν αυτός ο «στόλος» έφτιαχνε ένα ημικύκλιο και προχωρούσε σιγά-σιγά προς ένα τεράστιο μαύρο τάπητα, που ήταν οι χιλιάδες μπάλιζες, που κι αυτές προχωρούσαν κολυμπώντας. Αυτή η κίνηση γινόταν με πρίμο αέρα, γιατί τα υδρόβια σηκώνονται πάντα κόντρα στον άνεμο, σαν τα αεροπλάνα κι έτσι έφταναν σχεδόν στη στεριά, πεταγόντουσαν προς τα μονόξυλα, όπου άρχιζε η «μάχη», που η πρώτη φάση κρατούσε περίπου μία ώρα. Μετά τα πουλιά σκόρπιζαν, διαλυόταν και η παράταξη και ο καθένας κυνηγούσε για το εαυτό του.

 

Πηγή: fb Παλιές Κυνηγετικές Φωτογραφίες