Η Κοιμωμένη
Αρχές καλοκαιριού, 1966.
Ένα17χρονο επαρχιωτάκι, αρκετά αγχωμένο, έρχεται με το ΚΤΕΛ στην Αθήνα, για να κάνει φροντιστήριο και να προετοιμαστεί για τις επερχόμενες εισαγωγικές εξετάσεις.
Θέλει να πετύχει στο Πολυτεχνείο, να γίνει μηχανικός.
Προσπερνώντας ο Δαφνί και το βυζαντινό μοναστήρι του, ο δρόμος αρχίζει να κατηφορίζει απαλά.
Ξαφνικά, η τεράστια πολιτεία, απλώνεται μπροστά του κάτασπρη, κάτω από τον λαμπρό ήλιο, και θαμπώνει τα μάτια του.
Στο βάθος, ο βράχος της Ακρόπολης με τον μισογκρεμισμένο Παρθενώνα μεγαλώνει τον εντυπωσιασμό του.
Την ίδια στιγμή ένα σφίξιμο στην καρδιά και μια σκέψη στο μυαλό του.
Πώς θα τα βγάλει πέρα σ’ αυτήν τη μεγαλούπολη, μαθημένος, μέχρι τώρα, να ζει σε μια επαρχιακή κωμόπολη;
Για λίγες μέρες φιλοξενείται, από κάποιες θειες του στη Δάφνη.
Την άλλη κιόλας μέρα, από την άφιξή του, το πρώτο πράγμα που θέλει να κάνει είναι να πάει στο Α’ Νεκροταφείο, για να δει από κοντά την Κοιμωμένη του Χαλεπά.
Ποιος ξέρει γιατί η Κοιμωμένη είχε μπει πρώτη στη λίστα των προτεραιοτήτων του;
Ίσως, μια φωτογραφία, κάποια αναφορά σε βιβλίο ή περιοδικό που είχε δει, ή μια σχετική κουβέντα με έναν καθηγητή του να κέντρισε τόσο πολύ το ενδιαφέρον του.
Η Ακρόπολη, η Βουλή, ο εθνικός κήπος, ακόμη και η επιλογή φροντιστηρίου ήρθαν σε δεύτερη μοίρα.
Παίρνει, λοιπόν, το λεωφορείο από τη Δάφνη και κατεβαίνει στη στάση "Α’ Νεκροταφείο".
Περνάει την επιβλητική πύλη του και ρωτώντας και ψάχνοντας ανάμεσα στους αμέτρητους τάφους, βρίσκεται μπροστά και σ’ αυτόν που γύρευε.
Περίμενε να δει ένα άγαλμα φτιαγμένο από πάλευκο μάρμαρο και αντί γι αυτό αντίκρισε ένα αρκετά μαυρισμένο, με φανερά τα σημάδια της φθοράς από τον χρόνο και τις καιρικές συνθήκες.
Του φάνηκε παραμελημένο και ξεχασμένο.
Η εικόνα της εγκατάλειψης ταίριαζε, απόλυτα, με τη θλίψη και την ερημία, που σαν μια αδιόρατη αχλή τύλιγαν τον τάφο.
Εκείνη την ώρα, προχωρημένο απόγευμα, το φως πέφτοντας λοξά τόνιζε κάθε λεπτομέρεια του αγάλματος.
Άρχισε να το περιεργάζεται.
Τι χάρισμα, τι θείο δώρο είχε ο δημιουργός του, ήταν η πρώτη του σκέψη.
Πώς μπόρεσε να μεταπλάσει ένα κομμάτι σκληρό μάρμαρο σ’ αυτό το αριστούργημα.
Στη νεαρή, αλλά άτυχη κόρη, που μόλις είχε ξεψυχήσει, ξαπλωμένη στο νεκρικό της ανάκλιντρο.
Με το όμορφο κεφάλι της ακουμπισμένο πλαγιαστά στο μαξιλάρι, με κλειστά τα μάτια και τα χείλη, να αποπνέουν τη γαλήνη της νεκρικής ακινησίας.
Με το ελαφρά ανασηκωμένο σώμα της, το ένα χέρι να κρατά τον σταυρό στο στήθος, το άλλο να πέφτει απαλά στο πλάι και με το ένα πόδι της λυγισμένο πάνω στο άλλο.
Με το ένδυμά και τα σκεπάσματα να αγκαλιάζουν το άψυχο κορμί της, σχηματίζοντας στο μάρμαρο εξαίσιες πτυχές.
Και όλα αυτά, μαζί, να αποτελούν ένα τέλειο σύνολο.
Μαγεμένος, μέσα στην απόλυτη σιγαλιά, έμεινε να κοιτά και να θαυμάζει το άγαλμα, μέχρι να αποφασίσει να φύγει.
Εξήντα (60) ολόκληρα χρόνια έχουν περάσει από τότε.
Μια εκπομπή, αφιερωμένη στον Γιαννούλη Χαλεπά, που λίγες μέρες πριν, έτυχε να δει στην τηλεόραση, του ξαναζωντάνεψε εκείνη την επίσκεψή του στην Κοιμωμένη…
Υ.Γ.
Το θρυλικό επιτύμβιο
άγαλμα, που φιλοτεχνήθηκε το 1878 για τον τάφο της Σοφίας Αφεντάκη στο Α΄
Νεκροταφείο Αθηνών, μεταφέρθηκε οριστικά στη Εθνική Γλυπτοθήκη, στο Γουδί, για
λόγους προστασίας και συντήρησης από τις καιρικές φθορές.
Ένα αντίγραφο υψηλών προδιαγραφών τοποθετήθηκε
στο Α΄ Νεκροταφείο, στη θέση όπου
βρισκόταν αρχικά το πρωτότυπο έργο, ώστε να μην αλλοιωθεί η εικόνα του
οικογενειακού τάφου.
