Κώστας Περδίκης: Βραχύ σχόλιο για το βιβλίο ‘’Ο Πύργος του Καϊάφα’’ του Νίκου Αλεξανδρόπουλου

 

Ο συμμαθητής μου Νίκος Αλεξανδρόπουλος, ο συγγραφέας του βιβλίου ‘’Ο Πύργος του Καϊάφα’’, είναι Αρχιτέκτονας και όχι Ιστορικός.

Το βιβλίο του, όμως, είναι το αποτέλεσμα και ο καρπός της αγάπης του για την Ιστορία και της επίπονης και μακροχρόνιας έρευνάς του για τους πλείστους όσους αρχαιολογικούς χώρους και μνημεία, κατά κύριο λόγο, του τόπου μας, δηλαδή της περιοχής που ορίζεται στα βόρεια από τον Αλφειό, στα Νότια από τη Νέδα, στα ανατολικά από τη Μίνθη και το Λύκαιο όρος και δυτικά από το Ιόνιο πέλαγος.

Συσχετίζει όμως την παραπάνω περιοχή και τα γεγονότα, που έλαβαν χώρα σ’ αυτήν και με άλλες πόλεις και τοποθεσίες της Πελοποννήσου, αλλά και του υπόλοιπου Ελλαδικού χώρου.

Η σφοδρή επιθυμία και επιδίωξη του συγγραφέα είναι να αναδείξει στο ευρύ κοινό τη μεγάλη ιστορία και τη συμβολή του τόπου μας στη εξέλιξη του Ελληνικού πολιτισμού, που είναι τόσο σημαντική, αλλά και σχεδόν άγνωστη.

Βλέπετε η λάμψη της γειτονικής μας Ολυμπίας είναι κυρίαρχη και κατά κάποιο τρόπο ‘’κλέβει’’και  βάζει σε δεύτερη μοίρα την αξία των υπολοίπων αρχαιολογικών ευρημάτων και την ιστορία τους.

Τα λεγόμενα ιστορικά μυθιστορήματα είναι ένα λογοτεχνικό είδος πολύ αγαπητό στους αναγνώστες τους, γιατί συνδυάζει ιστορικά στοιχεία με μυθοπλασία. Η τριλογία του μακαρίτη Νίκου Θέμελη είναι χαρακτηριστικό παράδειγμα  της κατηγορίας αυτής.

Το βιβλίο του ο συγγραφέας το χαρακτηρίζει κι αυτός ως ιστορικό μυθιστόρημα. Συγκροτείται από 23 μεγάλα κεφάλαια, 5 παραρτήματα, λεξιλόγιο και βιβλιογραφία. Είναι πολυσέλιδο, 576 σελίδων, και διατρέχει το χρονικό διάστημα από την προΟμηρική Ερατεινή Αρήνη  μέχρι το 1912, τη δημιουργία της νέας Ελλάδας.

Αρχίζει με τους προΟμηρικούς χρόνους, συνεχίζει με τους Ιστορικούς  και ακολουθούν τα χρόνια του Μ. Αλεξάνδρου, η Ρωμαϊκή κυριαρχία, η Φραγκοκρατία, η Ενετοκρατία, η Τουρκοκρατία, η επανάσταση του 1821 κ.λ.π. φτάνοντας μέχρι το 1912.

Απ΄ όλες αυτές τις ιστορικές περιόδους ο συγγραφέας επιλέγει και αντλεί από την υπάρχουσα πλούσια βιβλιογραφία στοιχεία και αναφορές, που αφορούν ή σχετίζονται με τον τόπο μας.

Το κάθε κεφάλαιο μπορεί να διαβαστεί ξεχωριστά, κάνοντας έτσι πιο ξεκούραστη την ανάγνωση του βιβλίου, δεδομένου άλλωστε ότι τα κεφάλαια συσχετίζονται μεταξύ τους καθώς το ένα διαδέχεται το άλλο.

Στο κάθε κεφάλαιο, π.χ. για τον Καϊάφα,  ο συγγραφέας, αρχίζοντας, παραθέτει τα ιστορικά στοιχεία που βρήκε με την έρευνά του και αφορούν το θέμα του και μετά βάζει ένα ‘’πρόσωπο’’ όπως ο ‘’Πελασγός’’ να εξιστορεί γεγονότα, συνήθειες, τρόπο ζωής, περιπέτειες κ.λ.π., που βασίζονται μεν σε ιστορικά δεδομένα, αλλά είναι απότοκα της καλπάζουσας φαντασίας του συγγραφέα.

Σε άλλα κεφάλαια ο ίδιος ο συγγραφέας, αφού έχει διαβάσει την ιστορία, που αφορά ας πούμε το Πριγκιπάτο του Μοριά, γίνεται ο ίδιος παραμυθάς ή μυθοπλάστης, όπως προτιμάτε, και παραθέτει ζωντανές εικόνες και περιγραφές από τη ζωή και τις συνήθειες των τότε κατοίκων, αλλά και προσώπων που πέρασαν από τα μέρη μας, από τον στρατηγό και ιστορικό Ξενοφώντα, την πριγκίπισσα Ιζαμπώ, τον Γονδεφρείδο Βιλεαρδουίνο, τον Στράβωνα, τον Παυσανία κ.ά..

Κατορθώνει έτσι, χρησιμοποιώντας μια πλούσια γλώσσα με πολλές ιδιωματικές λέξεις, τα γραφόμενά του να είναι ζωντανά και ελκυστικά. Ο αναγνώστης διαβάζοντάς τα  μεταφέρεται και ο ίδιος, νοερά, στις διάφορες τοποθεσίες, σε διάφορες  χρονικές στιγμές συμμετέχοντας και αυτός σε συζητήσεις, γεύματα, περιπέτειες, νίκες και ήττες.

Μη έχοντας προλάβει να διαβάσω λεπτομερώς το βιβλίο, περιορίζομαι να εκφράσω την πρώτη εντύπωση και την αύρα που ένιωσα διατρέχοντάς το και, αν θέλετε, τη γνώμη μου γι αυτό.

Πρόκειται, νομίζω, για ένα σημαντικό βιβλίο, που αξίζει να διαβαστεί όχι μόνον από τους άμεσα σχετιζόμενους  με τον ευρύ γεωγραφικό τόπο που αναφέρεται, αλλά και απ΄ όσους αγαπούν και ενδιαφέρονται να πληροφορηθούν όσο γίνεται περισσότερο για τη διαχρονική εξέλιξη του πολιτισμού μας.

Τελειώνοντας, θέλω να ευχηθώ, το βιβλίο να έχει καλή πορεία και πολλούς, πολλούς αναγνώστες. Τέτοια βιβλία για να γραφούν απαιτούν αφοσίωση, μακροχρόνια έρευνα και μόχθο, που ο Νίκος Αλεξανδρόπουλος τα διέθεσες απλόχερα.   

Μίμης Κατσαρός: Μια φωτογραφία

τα α

Από τον Μίμη Κατσαρό μαζί με τα παραπάνω λάβαμε, προκαταβολικά, και τις ευχαριστίες του για τη δημοσίευσή τους στον Φανοστάτη.

 

Κώστας Περδίκης: Τα μπάνια μας κάποτε

Τα μπάνια μας κάποτε

 

Η θάλασσά μας,

όταν ο καιρός έχει τις καλές του και δεν φυσάει, είναι χάρμα ιδέσθαι.

Το απέραντο γαλάζιο της χάνεται στο βάθος, προς τα δυτικά και σμίγει με εκείνο του ουρανού, στη γραμμή του ορίζοντα.

Κατά μήκος της ακρογιαλιάς απλώνεται η χρυσή αμμουδιά, που ανηφορίζει απαλά σχηματίζοντας μικρούς αμμόλοφους.

Εκεί φυτρώνουν κάθε χρόνο τα πανέμορφα λευκά κρινάκια, με το ξεχωριστό τους λεπτό άρωμα.

Λίγο πιο μακριά αρχίζει το πευκοδάσος.

Που και που στην υγρή άμμο, εκεί που σκάει το κύμα, βρίσκεις μικρά χρωματιστά βότσαλα και αχιβάδες.

Τις μέρες, όμως, που έχει δυνατόν αέρα, η θάλασσα αγριεύει και γίνεται φοβιστική.

Σηκώνονται τεράστια κύματα, που το ένα διαδέχεται το άλλο και καθώς πλησιάζουν στην ακτή σκάζουν αφρίζοντας, με υπόκωφη βουή.

Ο βυθός ανακατεύεται και η επιφάνειά του γίνεται ανώμαλη, με λακκούβες και τούμπια και τότε, αλλού πατάς και αλλού  βρίσκεσαι.

Οι ντόπιοι μιλούν για  ρουφήχτρες.

Όσοι κολυμπούν εδώ, για πρώτη  φορά, δεν ξέρουν τα μυστικά της και ένας-δυο κάθε χρόνο πέφτουν θύματα πνιγμού.

Το λεωφορείο του ΚΤΕΛ, κατά τη διάρκεια της μέρας, έκανε αρκετά δρομολόγια, από την πόλη μέχρι την παραλία, κουβαλώντας πολύ κόσμο.

Το ίδιο και τα λιγοστά ταξί.

Αυτοκίνητα ΙΧ κυκλοφορούσαν ελάχιστα, τότε, και σχεδόν όλα ανήκαν σε παραθεριστές.

Άλλοι, για τη μεταφορά τους, επιστράτευαν όποιο υποζύγιο διέθεταν, γαϊδούρι ή άλογο.

Ήσαν εκείνοι που πάλευαν με τις δουλειές τους στα χωράφια, σταφίδες και ντομάτες και ξεκαλοκαίριαζαν εκεί, σε πρόχειρα καταλύματα.

Φτάνοντας ο κόσμος σκορπούσε και ξάπλωνε στην αμμουδιά, φτιάχνοντας μικρές παρέες.

Οι πατεράδες μας, όχι και τόσο φανατικοί με τα μπάνια, έπιαναν τον ίσκιο, κάτω από τη παράγκα των Καρραίων και  απολάμβαναν το ούζο τους στη δροσιά.

Τη δική μας εποπτεία και φροντίδα την παραχωρούσαν στις μανάδες μας.

Εκείνες, φορώντας ψάθινες καπελαδούρες και μαντίλια, συνεχώς μας φώναζαν να βάζουμε τα καπέλα μας, για να μην πάθουμε ηλίαση.

Αντηλιακά φυσικά ούτε για δείγμα.

Μερικές άνοιγαν μαύρες ομπρέλες, εκείνες του χειμώνα, για να προστατευθούν από τον ανηλεή ήλιο.

Οι ομπρέλες θαλάσσης ήταν άγνωστο είδος ακόμη.  

Εμείς, πιτσιρίκια τότε, δεν χορταίναμε το παιχνίδι, μπαινοβγαίνοντας στο νερό.

Τα ξεφωνητά μας, ανάκατα με κλάματα μωρών και μουσικές από τρανζιστοράκια, μόδα της εποχής, ακούγονταν παντού.

Η ξύλινη παράγκα, με στέγη από ράπι, των αδελφών Καρρά και αργότερα εκείνη του Σουλίμη, ήσαν τα μοναδικά κτίσματα εκεί.

Στέγαζαν πρόχειρα καφενεδάκια, που σέρβιραν, εκτός από δροσερό νερό, ούζα, λεμονοπορτοκαλάδες, γκαζόζες και υποβρύχια.

Ο πατέρας τους,  ο μπάρμπα-Γιώρης ο Καρράς,  τα προμήθευε  με δροσερό νερό, που το κουβάλαγε από το πηγάδι του κοντινού σπιτιού του με το άλογό του και δυο βουτσέλες.

Μερικές χρονιές εμφανίζονταν, για μερικές μέρες τσούχτρες, μεγάλες διάφανες, που κάθε άλλο παρά μας τρόμαζαν.

Για παιχνίδι, τις πιάναμε από το πάνω τους μέρος και τις βγάζαμε έξω στην αμμουδιά.

Τρόμο πραγματικό, όμως, μας σκόρπιζε η εμφάνιση που και που, στα βαθιά, κοπαδιού μεγάλων ψαριών, τριών ως έξι, που με χορευτικές διαδοχικές βουτιές, κολυμπώντας το ένα πίσω από το άλλο, περνούσαν από μπροστά μας τραβώντας για τον Καϊάφα.

Βγαίναμε λαχταρισμένοι έξω με τον φόβο ότι είναι καρχαρίες.

Ήσαν, όμως, άκακα, παιχνιδιάρικα δελφίνια.

Άλλες φορές τύχαινε η νυχτερινή θαλασσοταραχή να ξεβράσει μια τεράστια θαλάσσια χελώνα, που το άλλο πρωί αποτελούσε πολύ αξιοπερίεργο θέαμα για τα τότε παιδικά μας μάτια.

Άλλο πανηγύρι γινόταν όταν ένα, δυο εκπαιδευτικά αεροπλάνα πέταγαν χαμηλά, κατά μήκος της παραλίας για να μας τρομάξουν, αλλά και για να μας εντυπωσιάσουν.

Τη μισή μας μέρα, σχεδόν, την περνάγαμε στη θάλασσα.

Κολύμπι, μακροβούτια, βουτηχτές, παιχνίδια, αθώα αγγίγματα, φλερτ και τι δεν είχε το ρεπερτόριο.

-Ελάτε λοιπόν φίλοι μου:

Δήμητρα, Κώστα, Γιάννη, Μιμίκα, Λύσανδρε, Ελισάβετ, Νικόδημε, Μίμη, Τάση, Λίτσα και ακόμα Ευτύχη, Ιφιγένεια, Ευγενία, Σοφία, που "φύγατε" νωρίς, να ξαναθυμηθούμε.

Σε τούτη δω τη θάλασσα, τη θάλασσά μας, πόσα και πόσα ευτυχισμένα καλοκαίρια ζήσαμε.

Πόση χαρά και πόση αγάπη χορτάσαμε.

Τι κι αν πέρασαν τα χρόνια, τι κι αν άσπρισαν τα μαλλιά μας.

Για όλους εμάς, καλοκαίρι θα σημαίνει πάντα τούτη η θάλασσα, με την απέραντη χρυσή αμμουδιά, τους απαλούς αμμόλοφους, τα πανέμορφα κρινάκια, τα πεντακάθαρα νερά.

Με τη γαλήνη της, αλλά και με την αφρισμένη αγριάδα της, με τα μαγευτικά της ηλιοβασιλέματα.

Η καρδιά μας, όσο ζούμε,  εκεί θα αναζητάει να βρει λίγη δροσιά…

Ουρουγουάη 1930: Το πρώτο Μουντιάλ!

 

Δεξιά, αυθεντικό αντίγραφο του Κυπέλλου Ζιλ Ριμέ που απονεμήθηκε στην πρωταθλήτρια εθνική ομάδα της Ουρουγουάης (στο μέσον της φωτογραφίας) τo 1930. Εκτίθεται στο μουσείο που λειτουργεί κάτω από το Estadio Centenario, όπου είχε διεξαχθεί ο μεγάλος τελικός – το στάδιο κτιζόταν τότε, κατά τη διάρκεια των αγώνων.

Tο πρώτο Παγκόσμιο Κύπελλο της Ιστορίας, αυτό που ο προπονητής της εθνικής ομάδας των ΗΠΑ είχε αποκαλέσει «παγκόσμιο πρωτάθλημα soccer», υπήρχαν μόλις 13 φιναλίστ. Περισσότερες από τις μισές ήταν από τη Νότια Αμερική: η οικοδέσποινα Ουρουγουάη (η καλύτερη ομάδα εκείνης της εποχής, που είχε κατακτήσει τα ποδοσφαιρικά τουρνουά στους Ολυμπιακούς Αγώνες του 1924 και του 1928), η Αργεντινή, η Παραγουάη, το Περού, η Χιλή, η Βολιβία (οι παίκτες αγωνίζονταν φορώντας σκούφους, και ποτέ δεν μάθαμε το γιατί) και η Βραζιλία, το μόνο έθνος που έχει εμφανιστεί σε όλα τα Μουντιάλ (το εφετινό θα είναι το 23ο της). Οι υπόλοιπες έξι ήταν το Μεξικό, οι ΗΠΑ και τέσσερις ομάδες από την Ευρώπη: Γαλλία, Βέλγιο, Ρουμανία και Γιουγκοσλαβία. Θα υπήρχε και 14η φιναλίστ αν η Αίγυπτος δεν έχανε –λόγω κακοκαιρίας– το καράβι με το οποίο θα κατευθυνόταν στη Μασσαλία. Από εκεί θα ταξίδευε προς το Μοντεβιδέο παρέα με τη Γιουγκοσλαβία, με την οποία είχαν συμφωνήσει να μοιραστούν τα έξοδα. 

Ο τελικός Ουρουγουάης – Αργεντινής… μύριζε μπαρούτι. Ο βέλγος διαιτητής είχε δεχθεί απειλές για τη ζωή του και ήταν κατατρομαγμένος. Πριν αρχίσει το ματς ζήτησε ισχυρή αστυνομική προστασία και ένα καράβι έτοιμο να τον πάρει μακριά από το Μοντεβιδέο αμέσως μετά τη λήξη του αγώνα. Στον σωματικό έλεγχο των αργεντινών οπαδών που έμπαιναν στο γήπεδο βρέθηκαν πιστόλια και μαχαίρια. Οι ομάδες δεν κατάφεραν να συμφωνήσουν ούτε για την μπάλα με την οποία θα έπαιζαν. Στο πρώτο μέρος χρησιμοποιήθηκε η μπάλα των Αργεντινών και στο δεύτερο εκείνη των Ουρουγουανών. Η Ουρουγουάη νίκησε με 4-2 μπροστά σε 68.000 θεατές, με σκόρερ του τέταρτου γκολ έναν μονόχειρα, τον περίφημο εκείνα τα χρόνια Εκτορ Κάστρο, ο οποίος είχε χάσει το χέρι του στα 13 σε ατύχημα με ηλεκτρικό πριόνι. Κάθε ποδοσφαιριστής των θριαμβευτών έλαβε ως δώρο από την κυβέρνηση ένα σπίτι. 

Πηγή: Protagon.gr

Χρήστος Μποκόρος (1956): «Αλέξανδρος Παπαδιαμάντης. Ο ίσκιος του»

Ωδή στον μεγάλο συγγραφέα  

Πηγή: iefimerida.gr

Ο Χρήστος Μποκόρος σπούδασε αρχικά στη Νομική Σχολή του Δημοκρίτειου Πανεπιστημίου Θράκης στην Κομοτηνή (1974-1979) και αργότερα ζωγραφική στην Ανώτατη Σχολή Καλών Τεχνών (ΑΣΚΤ) στην Αθήνα (1983-1989), με δάσκαλο τον Δ. Μυταρά. Όντας φοιτητής, παρουσίασε την πρώτη του ατομική έκθεση στην Αθήνα (1987, Γκαλερί Σύγχρονης Τέχνης). Έχει παρουσιάσει τη δουλειά του σε ατομικές και ομαδικές εκθέσεις στην Ελλάδα και στο εξωτερικό. Έργα του υπάρχουν στην Εθνική Πινακοθήκη και σε ιδιωτικές συλλογές. Εκτός από τη ζωγραφική έχει ασχοληθεί και με την σκηνογραφία. Έχει διακριθεί σε διεθνείς διοργανώσεις για το έργο του και σε συνεδρίαση της Ρωσικής Ακαδημίας των Τεχνών στις 13.12.2016, ο Χρήστος Μποκόρος αναγορεύτηκε επίτιμο μέλος της.

Σερ Ντέιβιντ Ατένμπορο (1926): Η Βρετανία τιμά τον εμβληματικό παρουσιαστή του BBC

 

Εχει χαρακτηριστεί ως η ήρεμη φωνή του φυσικού κόσμου. Στην 70χρονη καριέρα του, ο αιωνόβιος πλέον Ντέιβιντ Ατένμπορο ανέλαβε ρίσκα, υποστηρίζοντας τις νέες τεχνολογίες και εξερευνώντας απομακρυσμένα, συχνά επικίνδυνα μέρη, εμπνέοντας πολλές γενιές να κατανοήσουν και να προστατεύσουν τον φυσικό κόσμο. Τα προγράμματά του έφεραν την άγρια φύση σε εκατομμύρια σπίτια, διαμορφώνοντας τον τρόπο με τον οποίο το κοινό βλέπει τα ζώα, τους βιότοπους και τον ίδιο τον πλανήτη. 

Σε ηχητικό του μήνυμα που μεταδόθηκε την Πέμπτη, ο βετεράνος περιβαλλοντολόγος και τηλεοπτικός αστέρας, αναφέρει: «Φανταζόμουν ότι θα γιόρταζα τα 100ά μου γενέθλια ήσυχα, αλλά φαίνεται ότι πολλοί από εσάς είχατε διαφορετική ιδέα». Και συνεχίζει, όπως αναφέρει το BBC: «Αισθάνομαι συγκίνηση από τις γενέθλιες ευχές που έχω λάβει από παιδιά προσχολικής ηλικίας μέχρι ηλικιωμένους σε οίκους ευγηρίας, από αμέτρητα άτομα και οικογένειες όλων των ηλικιών. Μου είναι αδύνατο να ευχαριστήσω τον καθένα σας προσωπικά, αλλά εύχομαι σε όλους εσάς που έχετε προγραμματίσει τοπικές εκδηλώσεις για τα γενέθλιά μου να έχετε μια πολύ ευτυχισμένη ημέρα». 

Πηγή: Protagon.gr

Κώστας Περδίκης:

 

Για τη γιορτή σου

 

Μάνα μας, κυρα- Γιωργία,

σήμερα γιορτάζεις, έχεις την τιμητική σου.

Φαντάζομαι ότι θα σηκώθηκες, όπως πάντα , από τα χαράματα για να τα προφτάσεις όλα.

Να ετοιμάσεις το σπίτι, να φουρνίσεις στο φούρνο μας το ψητό και τη γαλόπιτα και να στρώσεις το καλό σου τραπεζομάντιλο στο μακρύ τραπέζι μας.

Να κόψεις λουλούδια από τις γλάστρες του μπαλκονιού μας, μπιγκόνιες και γαρύφαλλα, κοράλλια και  αρμπαρόριζες και να τα βάλεις στο ψηλό βάζο, στη μέση του τραπεζιού, δίπλα στη γυάλινη μπουκάλα με το κοκκινέλι, από το αμπέλι του παππού, που πήρες για προίκα.

Μαζί με τον πατέρα μας να καλέσεις το μεσημέρι, για γεύμα, όλους τους δικούς μας, που έχουν ‘’φύγει’’ και κατοικοεδρεύουν εκεί πάνω.

Τον παππού και τη γιαγιά, τα αδέρφια σου με τις γυναίκες  τους, αλλά και τα αδέρφια του πατέρα με τις δικές τους  γυναίκες.

Τα ανήψια σας, τα αγαπημένα, τον Κώστα και τη Μαρία μας, που τόσο νωρίς μας ‘’άφησαν’’, αλλά και τη Ντίνα με τον Γιώργο..

Δεν θα ξεχάσεις και τα πρωταξαδέρφια σου, γιατί με όλα είσαστε αγαπημένοι.

Θα σμίξετε και πάλι , θα πείτε τα δικά σας, θα γελάσετε και θα μιλήσετε για μας, που είμαστε εδώ κάτω.

Θα φάτε και θα πιείτε.

Ανέμελοι, απελευθερωμένοι από σκοτούρες και άγχη.

Ξέρουμε ότι η αγάπη και η έγνοια σας για μας είναι παντοτινή.

Μαθαίνετε και βλέπετε  ό, τι κάνουμε και ό, τι ζούμε εδώ κάτω.

Αλλά κι εμείς, κάπως έτσι ,θα γλυκαίνουμε την απουσία σας .

Με τα μάτια της ψυχή μας θα σας βλέπουμε από μακριά και θα χαιρόμαστε που περνάτε καλά, εκεί πάνω..

Ας  τσουγκρίσουμε, λοιπόν, τα ποτήρια μας  και ας σου  ευχηθούμε και του χρόνου…